بخشی از اشعار سهراب سپهری
|
دلسرد
|
|
قصه ام ديگر زنگار گرفت: با نفس هاي شبم پيوندي است. پرتويي لغزد اگر بر لب او، گويدم دل: هوس لبخندي است.
خيره چشمانش با من گويد: كو چراغي كه فروزد دل ما؟ هر كه افسرد به جان، با من گفت: آتشي كو كه بسوزد دل ما؟
خشت مي افتد از اين ديوار. رنج بيهوده نگهبانش برد. دست بايد نرود سوي كلنگ، سيل اگر آمد آسانش برد.
باد نمناك زمان مي گذرد، رنگ مي ريزد از پيكر ما. خانه را نقش فساد است به سقف، سر نگون خواهد شد بر سر ما.
گاه مي لرزد با روي سكوت: غول ها سر به زمين مي سايند. پاي در پيش مبادا بنهيد، چشم ها در ره شب مي پايند! |
|
مرگ رنگ |
|
رنگي كنار شب بي حرف مرده است. مرغي سياه آمده از راه هاي دور مي خواند از بلندي بام شب شكست. سر مست فتح آمده از راه اين مرغ غم پرست.
در اين شكست رنگ از هم گسسته رشتة هر آهنگ. تنها صداي مرغك بي باك گوش سكوت ساده مي آرايد با گوشوار پژواك.
مرغ سياه آمده از راه هاي دور بنشسته روي بام بلند شب شكست چون سنگ، بي تكان. لغزانده چشم را بر شكل هاي درهم پندارش. خوابي شگفت مي دهد آزارش: گل هاي رنگ سر زده از خاك هاي شب. در جاده هاي عطر پاي نسيم مانده ز رفتار. هر دم پي فريبي، اين مرغ غم پرست نقشي كشد به ياري منقار.
بندي گسسته است. خوابي شكسته است. رؤياي سرزمين افسانة شكفتن گل هاي رنگ را از ياد برده است. بي حرف بايد از خم اين ره عبور كرد: رنگي كنار اين شب بي مرز مرده است. |
|
وهم |
|
جهان، آلودة خواب است. فرو بسته است وحشت در به روي هر تپش، هر بانگ چنان كه من به روي خويش در اين خلوت كه نقش دلپذيرش نيست و ديوارش فرو مي خواندم در گوش: ميان اين همه انگار چه پنهان رنگ ها دارد فريب زيست!
شب از وحشت گرانبار است. جهان آلودة خواب است و من در وهم خود بيدار: چه ديگر طرح مي ريزد فريب زيست در اين خلوت كه حيرت نقش ديوار است؟ |
|
با مرغ پنهان |
|
حرف ها دارم با تو اي مرغي كه مي خواني نهان از چشم و زمان را با صدايت مي گشايي!
چه ترا دردي است كز نهان خلوت خود مي زني آوا و نشاط زندگي را از كف من مي ربايي؟
در كجا هستي نهان اي مرغ! زير تور سبزه هاي تر يا درون شاخه هاي شوق؟ مي پري از روي چشم سبز يك مرداب يا كه مي شويي كنار چشمة ادراك بال و پر؟ هر كجا هستي، بگو با من. روي جاده نقش پايي نيست از دشمن. آفتابي شو! رعد ديگر پا نمي كوبد به بام ابر. مار برق از لانه اش بيرون نمي آيد. و نمي غلتد دگر زنجير طوفان بر تن صحرا. روز خاموش است، آرام است. از چه ديگر مي كني پروا؟ |
|
سرود زهر |
|
مي مكم پستان شب را وز پي رنگي به افسون تن نيالوده چشم پر خاكسترش را با نگاه خويش مي كاوم.
از پي نابودي ام، ديري است زهر مي ريزد به رگ هاي خود اين جادوي بي آزرم تا كند آلوده با آن شير پس براي آن كه رد فكر او را گم كند فكرم، مي كند رفتار با من نرم. ليك چه غافل! نقشه هاي او چه بي حاصل! نبض من هر لحظه مي خندد به پندارش. او نمي داند كه روييده است هستي پر بار من در منجلاب زهر و نمي داند كه من در زهر مي شويم پيكر هر گريه، هر خنده، در نم زهر است كرم فكر من زنده، در زمين زهر مي رويد گياه تلخ شعر من. |
|
دريا و مرد |
|
تنها، و روي ساحل، مردي به راه مي گذرد. نزديك پاي او دريا، همه صدا. شب، گيج در تلاطم امواج. باد هراس پيكر رو مي كند به ساحل و در چشم هاي مرد نقش خطر را پر رنگ مي كند. انگار هي مي زند كه: مرد! كجا مي روي، كجا؟ و مرد مي رود به ره خويش. و باد سرگردان هي مي زند دوباره: كجا مي روي؟ و مرد مي رود. و باد همچنان . . .
امواج، بي امان، از راه مي رسند لبريز از غرور تهاجم. موجي پر از نهيب ره مي كشد به ساحل و مي بلعد يك سايه را كه برده شب از پيكرش شكيب.
دريا، همه صدا. شب، گيج در تلاطم امواج. باد هراس پيكر رو مي كند به ساحل و . . . |
|
مرغ معما |
|
دير زماني است روي شاخة اين بيد مرغي بنشسته كو به رنگ معماست. نيست هم آهنگ او صدايي، رنگي. چون من در اين ديار، تنها، تنهاست.
گر چه درونش هميشه پر ز هياهوست، مانده بر اين پرده ليك صورت خاموش. روزي اگر بشكند سكوت پر از حرف، بام و در اين سراي مي رود از هوش.
راه فرو بسته گر چه مرغ به آوا، قالب خاموش او صدايي گوياست. مي گذرد لحظه ها به چشمش بيدار، پيكر او ليك سايه ـ روشن رؤياست.
رسته ز بالا و پست بال و پر او. زندگي دور مانده: موج سرابي. سايه اش افسرده بر درازي ديوار. پردة ديوار و سايه: پردة خوابي.
خيره نگاهش به طرح هاي خيالي. آنچه در آن چشم هاست نقش هوس نيست. دارد خاموش اش چو با من پيوند، چشم نهانش به راه صحبت كس نيست.
ره به درون مي برد حكايت اين مرغ: آنچه نيايد به دل، خيال فريب است. دارد با شهرهاي گمشده پيوند: مرغ معما در اين ديار غريب است. |
|
سپيده |
|
در دور دست قويي پريده بي گاه از خواب شويد غبار نيل ز بال و پر سپيد.
لب هاي جويبار لبريز موج زمزمه در بستر سپيد.
در هم دويده سايه و روشن. لغزان ميان خرمن دوده شبتاب مي فروزد در آذر سپيد.
همپاي رقص نازك ني زار مرداب مي گشايد چشم تر سپيد.
خطي ز نور روي سياهي است: گويي بر آبنوس درخشد زر سپيد.
ديوار سايه ها شده ويران. دست نگاه در افق دور كاخي بلند ساخته با مرمر سپيد. |